Şeyhmus İDRİSOĞLU

BİR MAYIS BAYRAMI VE TARİHÇESİ


Şeyhmus İDRİSOĞLU
1 Mayıs 2012 Salı 16:16
Bayramlar, dini ve resmi bayramlarımız… Birde mitolojik, Newroz bayramımız. Bugün burada dünya sınıfsal bayramımız olan 1 Mayıs işçi bayramını yazmak istedim.
Yine 1Mayıs. Yüz yılı aşkındır kutlanan 1Mayıs, çalışanların en küresel bayramı. Coşkuyla geçmesini temenni etiğimiz bayramın kimi ülkelerde bir avuç insanın, kimi ülkelerde milyonların sokaklarda neşeyle kutlayacağı, kimi ülkelerde işçileri barikatlar ve gaz bombaları bekleyecek olan bayram.
Bizim ülkemizde emekçilerin talepleriyle birlikte, Kürt Türk kardeşliğinin haykırıldığı ve taleplerin sıralandığı bayram havasında geçmesi dileğiyle.
1800’li yıllarda, Kapitalizmin dünyaya hâkim olmasıyla ve şirketler eşi görülmemiş şekilde büyürken, el emeğinin kullanıldığı büyük fabrikalar da küçük çocukların bile, karın tokluğuna 14-15 saate varan iş günleri söz konusuydu.
Şirketler büyürken, işçiler en temel hakları olan işyeri güvenliği, sağlık koşuları, örgütlenme ve Grev hakları gibi en temel haklardan bile mahrumdular. 1881 yılında yarım milyon işçiyi temsilen kurulan örgütlü emek birlikleri Federasyonu, 8 saatlik işgücünü hak etmek için verdikleri mücadeleyi başlattığı, Chicago kentindeki 40 bin tekstil işçisinin verdiği mücadele sonucu kanla bastırılarak 8 saatlik işgücü için, eyleme çıkan tekstil işçilerinden bin 400 işçi işten çıkarılmış, 4 işçi de hayatını kaybetmişti.
Saldırılar işçilerin mücadele ateşini söndürmedi, daha da ateşledi. 1 Mayıs 1886 tarihinde yaklaşık 300 bin işçi grev yaptı. ABD işçi sınıfının, örgütlü ve kararlı tepkisine ilk kez şahit oluyor, tüm ülkede yaşam felce uğruyordu. İşçiler üretimden gelen, güçlerini kullanıyorlardı. İşverenler sokak çeteleriyle anlaşarak işçilere saldırttılar. Ve işçi eylemlerini yine kanla bastırdılar. Hükümet ve işverenler kitlesel işçi direnişlerini içlerine sindiremeyip, kanla bastırdıkları eylem sonrası kitlesel işten atılımları başlattılar ve olaylara neden oldukları için 8 işçi liderini idama mahkûm etiler.
4 işçi lideri Albert PERSONS, Adolph FISCHER, George ENGEL ve August SPIES, 8 saatlik işgücü mücadelesinde önderlik etikleri gerekçesiyle idam edildiler. Albert PERSONS adlı işçi lideri, özür dilemesi şartıyla idamının erteleneceği sözü verilir. Ama işçi lideri mahkemede tarihi sözünü söyler: “Bütün Dünya biliyor suçsuz olduğumu, eğer asılırsam cani olduğumdan değil, emekçi olduğumdan asılacağım”.
ABD’de yaşanan bu olaylar sonucu 2. Enternasyonalin, 1889’da Paris’te düzenlediği kongrede Amerikan işçilerini desteklemek için 1890’dan başlayarak, 1 Mayıs’ı “Uluslararası birlik ve mücadele günü” olarak kabul etti.
Türkiye’de ilk 1Mayıs kutlaması Osmanlı döneminde 1905 yılında İzmir’de kutlandı. 1909 yılında da Ürgüp’te kutlandı. İstanbul’da ilk kez 1Mayıs 1909 yılında kutlandı. 1921 yılına gelindiğinde ise 1Mayıs İstanbul’da hemen hemen tüm işçilerin katılımıyla olaysız kutlandı.
1923 1Mayıs’ın da, çok sayıda işçi 8 saatlik işgücü ve ‘1Mayıs İşçi Bayram’ı olarak kabul edilmesi için greve gittiler. Grev birçok işçinin tutuklanmasıyla son buldu.
1976 yılına kadar 1Mayıs İşçi Bayramı yasak. Ancak gizli ve korsan gösterilerle kutlanıyordu. 1976 yılı, DİSK’in öncülüğünde Taksim meydanında 400 bin emekçi görkemli bir bayram kutladılar. Bunu 1977 yılı, 1Mayısı takip etti daha görkemli olması beklenen 1Mayıs Bayramı provakatörlerin kışkırtmasıyla kana bulandı. 37 insanımız öldü ve 200’den fazla yaralıyla tarihin iğrenç sayfalarına yazıldı.
Bu yıl 1Mayıs İşçi Bayramı’nın Taksim’de kutlanacak olması, işçi sınıfı adına sevindirici bir karar. Geçmiş acıların hatırlanıp provakotörlere inat, 1Mayıs İşçi Bayramı’nın, bayram havasında geçip bir sonraki yıllara, umutla bakmamız umuduyla.
"BİJİ YEK GULAN” “YAŞASIN 1MAYIS”

YORUMLAR
Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.
Kurumsal

İçerik







Yukarı Çık