Duygu SUCUKA

Enerjide Neden Dışa Bağımlıyız


Duygu SUCUKA
5 Ocak 2016 Salı 14:12

Türkiye’nin Elektrik Üretim Kaynakları Yeterli İken

Neden Dışa Bağımlılık ve Nükleer Santral?

 

Elektrik Mühendisi Sebahattin Ulay’ın “Türkiye Enerji Görünümü ve Değerlendirilmesi” başlıklı derleme çalışması, Türkiye’nin enerji politikalarının (en azından bugüne kadar) çok da doğru yönetilmediğini açıkça ifade etmektedir.

 

Çalışmadaki veriler doğrultusunda, Türkiye’nin elektrik üretimi için mevcut ve ispatlanabilir 2015 yılı verilerine göre, yerli kaynak potansiyeli, ülkemizin ihtiyacının yaklaşık iki katı olmasına rağmen , “neden enerjide dışa bağımlıyız ve Nükleer Santrala yönelme var?” sorusunun cevabını aramak vatandaşın hakkıdır.

 

Sözünü ettiğim çalışmadaki tablolar, grafikler, çizimler, karşılaştırmalı değerlendirmeleri burada format olarak veremesem de özet değerlendirmeleri vermeye çalışacağım.

İşte o çalışmadan ana hatlar;

 

***

TÜRKİYE’NİN GÜNCEL ELEKTRİK ENERJİSİ VERİLERİ;

TEİAŞ verilerine göre,

Elektrik kurulu güç: 71.855 MW (Ağustos 2015)

Yıllık elektrik üretim:252 Milyar kWh (2014 yılı)

2013 yılı itibari ile elektrik üretiminde ithal birincil kaynak oranı: %57,9 yerli kaynakların oranı ise %42,1 dir.

Oluşmuş en yüksek ani puant: 43.289 MW (Tem. 2015), (oluşmuş en yüksek tüketim değeri)

 

TÜRKİYE’NİN ELEKTRİK ÜRETİMİ İÇİN EKONOMİK YERLİ KAYNAK POTANSİYELİ

Hidrolik Enerji:     140 milyar kWh/yıl

Güneş Enerjisi:   101 milyar kWh/yıl

Rüzgar Enerjisi:   143 milyar kWh/yıl

Jeotermal Enerji:     9.24 milyar kWh/yıl

Linyit:                   120 milyar kWh/yıl

Biogaz:                 42.09 milyar kWh/yıl

Toplam:               555.33 milyar kWh/yıl

    

 

***

TÜRKİYE NÜKLEER GÜÇ SANTRAL (NGS) PROGRAMI

ETBK verilerine göre; 2023 yılına kadar biri Akkuyu, diğeri Sinop'ta olmak üzere 2 adet nükleer güç santralinin devreye alınması ve 3. santralin inşasına başlanması planlanmaktadır.

Sinop'ta nükleer santral tesisi kurulmasına yönelik olarak 2013 yılı içinde anlaşma imzalanmış ve çalışmalar sürdürülmektedir.

 

Mersin-Akkuyu sahasında, 12.05.2010 tarihinde Türkiye ile Rusya arasında bir nükleer güç santralının tesisine ve işletimine dair işbirliği anlaşması imzalanmıştır. Adı geçen anlaşmanın gerçekleştirilmesi kapsamında Proje Şirketi, 13 Aralık 2010 tarihinde Ankara'da Akkuyu NGS Elektrik Üretim A.Ş. adı ile kurulmuştur.

 

Mersin-Akkuyu NGS Projesi:

Akkuyu NGS Elektrik A.Ş’nin ortakları Rus ve Avustralya şirketleridir. Proje toplam 4.800 MWe Kurulu güce sahip olacaktır. Projenin Teknik Referans Santrali, Rusya’da inşaatı devam eden AES-2006 projeli Novovoronejskaya-2 Nükleer Santrali’dir.

 

Santralın işletme ömrü 60 yıl; seçilen model, ‘yap-sahip ol-işlet’; yıllık üretilecek enerji miktarı, 35 milyar kWh.

 

Santral ünitelerinin ticari işletmeye geçişlerini müteakip, 15 yıl süre ile programlanan üretimin %50’sini, 12.35 cent/kWh bedel ile alım garantisi verilmiştir. Ayrıca 15 yıllık sürenin sonunda Türk tarafına yıllık bazda Proje Şirketinin net karının %20 si verilecektir.

 

Alım garantisi verilen tahmini enerji miktarı ve bedeli:

Toplam: 27.636.336.000 USD,

Yıllık : 1.842.422.400 USD/ Yıl

 

15 yıl süresince toplam: 27.636.336.000 USD kaynak dışarıya aktarılmış olacak; bu süre içinde alım garantisi verilen enerji miktarı kadar enerjinin iç kaynaklardan karşılanması 15 yıl ötelenmiş olacaktır

 

Genel NGS’ler:

Özellikle ilk yatırım maliyetleri çok yüksektir. Ucuz değil pahalı elektrik üretilecektir. Söküm maliyetleri ve atık yönetme maliyetleri çok yüksektir.

Başlangıçta öngörülen inşaat süreleri, hiçbir zaman tutturulamamaktadır. Bu da maliyetlerin, öne sürülenden çok daha yüksek olmasına neden olmaktadır.

Nükleer atıkların güvenilir bir şekilde nihai depolanması henüz mümkün değildir.

Nükleer kazalar, telafisi mümkün olmayan ve gelecek nesilleri de tehdit eden doğa felaketlerine sebep olmaktadır.

 

***

Ülkemizin mevcut elektrik üretim sisteminde, hidrokarbon kökenli yakıtla çalışan (Doğalgaz ve ithal kömür) santral kapasitesi 27.503 MW’tır, toplam kurulu gücün %38.3’dür. Dışa bağımlılık hususunda son derece yüksek olan bu değer, EPDK Ocak 2015 verilerine göre doğal gazda 17.879 MW, ithal kömürde ise 6.176 mw olmak üzere toplam 24.055 MW gücünde ek santrale lisans verilerek çok daha fazla artırılmaktadır. Ülkemizin enerjide dışa bağımlılığının azaltılması, en azından artırılmaması için, yürütülen bu uygulamanın acilen değiştirilmesi gerekmektedir.

 

Türkiye’nin elektrik üretimi için mevcut ve ispatlanabilir verilere göre yerli kaynak potansiyeli 555,330 milyar kWh’tır. Bu değer 2015 yılı için öngörülen yüksek talep tahmini olan 303,140 milyar kWh’lık elektrik enerjisini karşıladığı gibi, 2021 yılı için öngörülen yüksek talep tahmini olan 467,260 milyar kWh elektrik enerjisinden 86 milyar kWh daha fazladır.

Ülkemizin tereddütsüz var olan bu kaynaklarının tümünü enerji üretiminde kullanıp, enerjide dışa olan bağımlılığını bitirerek karşılığında yurt dışına ödediği milyarlarca doları ülke sınırları içinde kamu yararına kullanılabilmesi için;

 

-Değerleri doğasal olaylarla değişen yenilenebilir enerji kaynaklarının (rüzgâr, güneş, hidrolik vb.) emre amade ve verimli bir şekilde enerji üretiminde kullanılabilmesi amacıyla, pompaj depolamalı olacak şekilde gerekli projelendirme ve uygulama çalışmalarının teşvik edilmesi;

 

- Yenilenebilir enerjiden üretilecek tüm enerjinin sınırsız şekilde ülke şebeke ağına verilmesi için gerekli altyapı değişiminin yapılmasının sağlanması;

 

- Düşük kalorifik değere sahip kömür cevherini yakıt olarak kullanan teknolojiye sahip santrallerin kullanılmasını ve yaygınlaştırılmasını teşvik ederek, ülkemizdeki tüm kömür potansiyelinin kullanımının sağlanması gereklidir.

 

04.01.2016 / Ankara

 

***

Yararlanılan kaynaklar:

1. Necdet PAMİR, Türkiye'nin Enerji Bağımlığı Bir Kader mi? / Ulusal Eğitim Derneği 30 Mayıs 2015

2. Oğuz Türkyılmaz, Türkiye Enerji Görünümü / TMMOB MMO Temmuz 2015

3. Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü

4. TMMOB EMO Elektrik Mühendisliği Dergisi, Ağustos 2014

5. TEİAŞ

6. EPDK

 

 

 


YORUMLAR
Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.
Kurumsal

İçerik







Yukarı Çık