KEHRİZDEN FIRATA (2)


8 Şubat 2014 Cumartesi 14:42

Dünkü yazının devamı..

 

Şanlıurfa’nın içme suyu sorununu DSİ den önce ve sonra diye iki ayrı başlıkta incelemek gerekir.

 

A-DEVLET SU İŞLERİNDEN (DSİ) ÖNCE İÇME SUYU TEMİNİ:

 

1975 yılında nüfusu 130 000 olan Şanlıurfa şehrine Direkli, Cavsak, Kehriz suyu, Yeraltı suyu (4 kuyu )ve Balıklı göl kaynağından (!) temin edilen toplam 220 lt/sn su verilmekteydi.

 

Mevcut şebeke yetersiz ve eski olduğundan temin edilen bu suyunda önemli bir kısmı şebeke kaybı olarak kaybedilmekteydi.

 

1976 yılında Şanlıurfa da DSİ 15.Bölge Müdürlüğü kurulmadan önce durum buydu.

 

Köylere ise YSE tankerleriyle su veriliyordu.

 

Akçakale ve Ceylanpınar da mevcut 190 000 000 m3 lük yeraltı suyundan haberimiz yoktu.

 

Şanlıurfa şehrindeki yeraltı rezervi Türkiye toplamının

(  840 000 000 m3 )  %14 dir.

Bu rezerv kullanılmamaktaydı.

 

Ceylan pınardaki rezerv ; sonraki yıllarda bu yıl DSİ tarafından (1400 civarında) acılan kuyularla sulu tarıma tahsis edilebilmiştir.

 

B- DEVLET SU İŞLERİ (DSİ)  İÇME SUYU TEMİNİ PROJELERİ:

1053 sayılı kanunun 10.maddesine göre Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne, nüfusu 100 000 i aşan şehirlere içme-kullanma ve endüstri suyu sağlanması konusunda 6200 sayılı kanunun 37.maddesindeki limitler dâhilinde gelecek yıllara yayılı taahhütlere girişme yetkisi veren Bakanlar kurulunun 23.10.1972 tarih ve /5290 sayılı kararı gereğince, Devlet Su İşleri Genel Müdürü Samim ÖZTEK ile Şanlıurfa Belediye Başkanı Feridun YAZAR arasında 29.6.1876 tarihinde bir protokol imzalanmıştır.

Daha sonra günün şartlarına uygun olarak 4 adet ek protokol yapılmıştır.

 

İşte bu tarih Şanlıurfa İçme suyu sorunun çözülmesinin Miladıdır.

 

Sayıştay’ca 16.11.1978 tarih 92586K numarayla vize edilen Protokol, sorunun 2 safhada çözümünü amaçlamaktadır.

 

Kısa vadede acil içme suyu projeleriyle sorunun hafifletilmesi ve uzun vadede 2005 ve 2020 yıllarındaki nüfus projeksiyonu (kestirimi) dikkate alarak içme-kullanma ve endüstri suyu teminini amaçlamaktadır.

 

B–1 ACİL İÇMESUYU PROJELERİ:

“En uzun yolculuklara bile ufak bir adımla başlanır ” gerçeği ile Devlet Su İşleri, öncelikle mevcut içme suyu şebekelerinin deki şebeke kayıplarının azaltılmasına yönelik çalışmalara, mevcut su kaynaklarına kısa zamanda ilave edilebilecek yeni su kaynaklarının araştırılmasına ve sisteme dâhil edilmesi çalışmalarına derhal başlamıştır.

 

Anılan protokolün 3.maddesinde; uzun vadeli içme-kullanma ve endüstri suyu temini projesinin, Fizibilite, kati proje ve inşaat çalışmalarının tamamlanması sürecinde şehrin su ihtiyacının karşılanması için proje geliştirilmesini öngörmektedir.

Bu çalışmalar 3 aşamada yapılmıştır.

 

a-Gürcü tepe. Yenice ve Konuklu mevkilerindeki 7 yeraltı suyu kuyusundan elde edilen yaklaşık 110 lt/sn su ile şehre verilen su miktarı ilk aşamada %50 artırılmıştır.

 

b-İkinci olarak Konuklu mevkiindeki 5 kuyudan temin edilen

120 lt/sn su siteme katılmıştır.

 

Böylece; 12 kuyudan oluşan bu sistem 28.02.1985 tarihinde Şanlıurfa belediyesine devir edilmiştir.

 

c-Şanlıurfa Tünellerinin gecikmesi üzerine üçüncü olarak Agviran köyünde Eosen Kalkerlerde acılan 12 kuyudan elde edilen 720 lt/sn su gerekli depo, terfi merkezleri ve isale hatlarıyla 21.06.1995 tarihinde tamamlanarak  sisteme dahil edilmiştir.

 

d-Acil proje kapsamında özellikle Yenişehir başta olmak üzere bazı ana isale hatları yapılmıştır.

 

B-2 UZUN VADEDE İÇME-KULLANMA VE ENDÜSTRİ SUYU TEMİNİ PROJESİ:

 

(UB) ile (DSİ) arasındaki protokolün 4. maddesinde ; (DSİ) ,Şanlıurfa Şehrine uzun vadeli içme-kullanma ve endüstri suyu teminine yönelik olarak ana plan ve fizibilite etütleri yapacak ve bu çalışmaların sonucunda kaynak geliştirme, isale ve tasfiye tesisleri (DSİ) tarafından, yeni şebeke yapılması, mevcut şebekelerinin yenilenmesi ve tevsii ve buna benzer işler  (UB) tarafından yapılacaktır denilmektedir.

 

DSİ uzun vadeli etütlerine; İnbaşı menbaı, Bahçecik suyu, Korukludaki yeraltı suyu kaynaklarından su getirme, Cülap suyu üzerinde yapılması düşünülen Güzel su barajından su temini vb kaynakları etüt etmiştir.

 

Nihai çözüm olarak Fırat suyunda karar kılınmıştır.

 

Şanlıurfa Tüneli İnşaatına paralel olarak; Şanlıurfa şehrinin içme-kullanma ve endüstri suyu temini ve dağıtım şebekesi Kati Proje yapılması işi,DSİ tarafından 18.6.1985 tarihinde TEMELSU MÜHENDİSLİK ŞİRKETİNE ihale edilmiştir.

 

Aralık 1985 tarihinde ön rapor tamamlanmıştır.

 

Projenin amacı; Şanlıurfa şehrinin 2005 ve 2020 yıllarındaki ihtiyacına uygun suyun temini ve dağıtımına ait projenin yapılmasıdır.

 

TEMELSU MÜHENDİSLİK tarafından hazırlanan projeye göre Şanlıurfa şehrinin su ihtiyacı yıllara göre :

 

2005 yılı kent ihtiyacı   76.54 milyon m3 /yıl

2010 yılı kent ihtiyacı   99.28 milyon m3 /yıl

2015 yılı kent ihtiyacı  128.78 milyon m3 /yıl

2020 yılı kent ihtiyacı  162.72 milyon m3 /yıl

 

olarak hesaplanmış ve bu ihtiyacı karşılayacak şekilde kati proje yapılmıştır.

 

İnşaat çalışmaları 2 kısım halinde yapılmıştır.

 

1. KISIM İNŞAAT CALIŞMALARI:

300 000 M3 /gün kapasiteli su arıtma tesisi ile ham, temiz su pompa istasyonları ve yaklaşık 1.5 km uzunluğundaki ham su terfi hattının projelendirilmesi, proje dizaynı inşaatı, malzeme ve ekipman temini, montajı ve işletmeye alınması işleri  (EMİT S.P.A + SİSTEM YAPI İNŞAAT VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ )ortaklığına 24.91997 tarihinde ihale edilmiş ve iş tamamlanmıştır.

 

İhale bedeli: 14.066.099.600 İtalyan Lireti (İslam Bankası kredisi)+ 2.751.855.995.636 TL (DSİ kaynaklarından ) olup 1997 fiyatlarıyla toplam ihale bedeli 4.129.630.451.456 TL dir.

 

Keşif artışı ile birlikte işin mal oluşu 1997 fiyatlarıyla keşif artışlarıyla beraber 5.649.094.876.876.214 TL dir. Toplam harcama 75 milyon dolar olup 62 milyon doları DSİ bütçesinden ( % 83 ),13 milyon doları ( % 17) İslam Kalkınma Bankasından temin edilen krediden karşılanmıştır.

 

Söz konusu dış finansmanı için hazine Müsteşarlığı ile İslam Bankası arasında 19.20 milyon dolarlık kredi anlaşması yapılmıştır.

 

İslam Bankasından temin edilen kredi kamuoyunda bilinenin aksine HİBE DEGİLDİR ve Şanlıurfa Belediyesi tarafından Hazine Müsteşarlığına geri ödemesi yapılmaktadır.

 

Bu konuda; Dönemin Şanlıurfa Belediye Başkanı Ahmet Bahçıvan, defalarca İslam Bankasından tenin edilen kredinin kendisi tarafından hibe olarak temin edildiğini beyan etmiştir.

 

Ancak ;

“Eğri cetvelden doğru çizgi çıkmaz

(Hz. Ali) ”  ,

“ En basit şey insanın kendisini aldatmasıdır,

çünkü insan istediği şeyin genellikle gerçek olduğuna inanır.

(Emestan) ” sözlerinde olduğu gibi,

 

Sayın Ahmet Bahçıvan bu sözlerini kendi sözleriyle yalanlamıştır.

 

Şöyle ki; Sayın Ahmet Bahçıvan AKP adına Başkan Fakıbaba’nın dönemi sonunda 27.03.2009 tarihi itibariyle, İslam Kalkınma Bankasına olan borcunu 26.981.052 TL olarak açıklamıştır.

 

Bu kredinin faizi ve ödeme şartlarının ağır olduğu tarafımdan yakinen bilinmektedir.

 

Devam edecek.

 

Saygılarımla

 


YORUMLAR
Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.
Kurumsal

İçerik







Yukarı Çık